Jak segregować odpady medyczne w salonach kosmetycznych?

Prawidłowa segregacja odpadów medycznych to obowiązek, który spoczywa na każdym salonie kosmetycznym i gabinecie medycyny estetycznej, niezależnie od wielkości działalności. Nieprzestrzeganie przepisów naraża właścicieli na wysokie kary finansowe, a w skrajnych przypadkach na zamknięcie firmy. Jakie więc zasady obowiązują w tym zakresie i od czego należy zacząć?

Czym są odpady medyczne?

Odpady medyczne to szczególna kategoria odpadów powstających w wyniku działalności leczniczej, diagnostycznej, pielęgnacyjnej lub profilaktycznej. W kontekście salonów kosmetycznych i gabinetów medycyny estetycznej pojęcie to obejmuje wszelkie materiały, które miały kontakt z krwią, płynami ustrojowymi lub uszkodzoną skórą.

Odpady medyczne dzieli się na kilka grup. Część z nich jest zakaźna i należą do nich igły, skalpele, zużyte rękawiczki oraz opatrunki z widoczną obecnością krwi. Inne są ostre i stwarzają ryzyko zakłucia lub skaleczenia, jak lancety czy kaniule. Istnieje również osobna kategoria odpadów nieposiadających właściwości zakaźnych, np. przeterminowane kosmetyki stosowane w procedurach medycznych.

Kluczowe jest odróżnienie odpadów medycznych od zwykłych odpadów komunalnych. Nawet jednorazowy aplikator do rzęs nie zostanie zakwalifikowany jako odpad medyczny, jeśli nie miał kontaktu z uszkodzoną tkanką. Za to igła użyta podczas mezoterapii, od momentu pierwszego użycia, traktowana jest jako potencjalnie zakaźna i nie może trafić do zwykłego kosza.

Jakie rozporządzenie reguluje normy związane z odpadami medycznymi w salonach kosmetycznych?

Gospodarka odpadami medycznymi w Polsce podlega regulacjom na kilku poziomach. Podstawowym aktem jest ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.). Szczegółowe zasady postępowania określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz.U. 2017 poz. 1975).

Rozporządzenie wskazuje na konieczność segregacji odpadów u źródła ich powstawania, zasady ich pakowania, przechowywania oraz przekazywania uprawnionym podmiotom. Nakłada ono także obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów za pośrednictwem systemu BDO, czyli bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami.

Podmioty prowadzące salony, w których wykonuje się zabiegi naruszające ciągłość skóry (iniekcyjne, laserowe, mikronakłuwanie), mają obowiązek rejestracji w BDO oraz regularnego raportowania ilości wytwarzanych odpadów. Brak rejestracji lub jej nierzetelne prowadzenie może skutkować karą administracyjną nawet do 1 000 000 zł nakładaną przez Inspekcję Ochrony Środowiska.

Jakie odpady medyczne najczęściej powstają w salonie kosmetycznym?

Zakres i rodzaj odpadów zależy bezpośrednio od oferty danego salonu beauty. W gabinetach wykonujących zabiegi z użyciem igieł do odpadów medycznych zalicza się przede wszystkim zużyte igły, strzykawki oraz fiolki po preparatach. Igły i inne ostre narzędzia muszą trafiać do sztywnych pojemników odpornych na przebicie (tzw. sharps), oznaczonych kodem odpadu 18 01 03*.

Zabiegi z zakresu kosmetologii inwazyjnej generują z kolei takie odpady jak zużyte rękawiczki, gaziki i opatrunki z widoczną krwią lub wydzieliną. Tego rodzaju odpady klasyfikuje się jako zakaźne i należy je umieszczać w żółtych workach foliowych oznaczonych symbolem zagrożenia biologicznego. Salony i gabinety kosmetyczne stosujące środki znieczulające (np. lidokainę) są ponadto zobowiązane do osobnej utylizacji przeterminowanych lub częściowo zużytych leków pod kodem odpadu 18 01 09.

Jak segregować odpady medyczne w salonach kosmetycznych i gabinetach medycyny estetycznej?

Prawidłowa segregacja odpadów medycznych opiera się na kilku niezmiennych zasadach. Segregacja musi odbywać się bezpośrednio w miejscu powstawania odpadu, więc nie wolno przenosić niesegregowanych odpadów do innego pomieszczenia i dopiero tam je sortować.

Do przechowywania odpadów ostrych stosuje się wyłącznie jednorazowe, sztywne pojemniki zamykane w sposób uniemożliwiający wysypanie się zawartości. Pojemniki muszą być oznaczone kodem odpadu 18 01 03* oraz piktogramem zagrożenia biologicznego. Napełnianie powyżej ¾ pojemności jest niedopuszczalne.

Odpady miękkie zakaźne zbiera się w żółtych workach foliowych o grubości minimum 0,3 mm, umieszczonych w pojemnikach z pokrywą. Worki zamyka się, gdy są wypełnione do ¾ objętości lub gdy upłynęło 72 godziny od ich otwarcia – w zależności od tego, który warunek zostanie spełniony wcześniej.

Odpady zakaźne mogą pozostawać na terenie salonu kosmetycznego i fryzjerskiego maksymalnie 72 godziny w temperaturze pokojowej lub do 30 dni w warunkach chłodniczych (poniżej 10°C). Po tym czasie muszą zostać przekazane firmie posiadającej zezwolenie na transport i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych medycznych. Każde przekazanie wymaga wystawienia karty przekazania odpadu w systemie BDO, a dokumentację należy przechowywać przez co najmniej 5 lat.

Warto zadbać również o regularne szkolenia personelu. Nawet najlepsze procedury tracą skuteczność, jeśli pracownicy nie wiedzą, jak stosować je w praktyce. Ponadto dokumentacja szkoleń może stanowić istotny argument podczas kontroli sanitarnej lub środowiskowej.